Baku | Çin – Japon Folklorunda”Rüya Yiyen” Efsanesi

Baku: “Rüya Yiyen” Efsanesi

Baku: The Legend of the Dream Eater

Yazar: M. R. Reese

Çeviri: Büşra Erturan

Kategori: Tarih & Mitoloji

Baku, diğer bilinen ismiyle “rüya yiyen“, Çin ve Japon folklorunda rüyaları yuttuğu söylenen mitolojik bir varlık ya da ruhtur. Baku tedbirsizce çağrılmamalıdır çünkü kadim efsanelerin de söylediği gibi Baku, kabusu yuttuktan sonra tatmin olmazsa, ek olarak kişinin umutlarını ve rüyalarını da yiyebilir.

Baku: The Legend of the Dream Eater
Ressamın, Baku’nun uyuyan bir çocuğun üzerinde durması tasviri. (hyakumonogatari.com)

Kabusları yutan Baku, Çin folkloruna dayanmaktadır ve daha sonra 13. ve 15. yüzyılları arasında, Muromachi[1] olarak bilinen dönemde Japon folklorunda ortaya çıkmıştır. Baku ruhani bir varlık olsa da belirgin bir tasviri vardır. Diğer hayvanların çeşitli parçalarından oluşan mitolojik canavar Chimera[2]’nın şeklini alır. Baku genellikle bir ayının vücudu, filin burnu, kaplanın ayakları, öküzün kuyruğu ve gergedanın gözlerinden oluşmuş şekliyle tasvir edilir. Efsaneye göre Baku, tanrıların diğer hayvanları yaratma işi bittiğinde geri kalan parçalardan oluşturulmuştur.

Sculpture of Baku, Konnoh Hachimangu Shrine, Shibuya, Tokyo, Japan
Görsel: Baku heykeli, Konnoh Hachimangu Tapınağı, Shibuya, Tokyo, Japonya (Wikipedia)

Betimlemelerde ve inanışlarda, Baku yıllar boyunca değişmiştir. Kadim Çin efsanelerinde Baku, postu için avlanan bir hayvandı. Baku’yu her kim öldürürse, postundan yaptığı battaniyeyi, kötü ruhlardan korunmak için, tılsım ya da büyülü güçleri olan bir eşya gibi kullanabilirdi. Bu uygulama posta gerek olmayan bir şekilde evrimleşti ve yatağın üstüne konulan Baku resmi kötü ruhları kovmaya yetti. Tabii bu durum, Baku efsanesi Japonya’ya kadar ulaşana ve bu figür rüya yiyen olarak kabul edilene kadar sürdü. Bu dönüşümle birlikte Baku hikayeleri istikrarını sürdürdü ve bugüne kadar da rüya yiyen olarak görülmeye devam etti.

Efsaneye göre, kötü rüya görüp uyanan biri Baku’yu çağırabilir. Japonya’da kabus gören çocuklar uyanıp, “Baku-san[3], gel de rüyamı ye. Baku-san, gel de rüyamı ye. Baku-san, gel de rüyamı ye,” diye üç defa tekrar eder. Efsaneye göre, Baku çocuğun odasına gelip kötü rüyayı yutacak ve çocuğun rüyasına geri dönüp huzurla uyumasını sağlayacaktır. Yine de Baku tedbirli bir şekilde çağrılmalıdır çünkü kişinin kabusunu yedikten sonra hala aç kalırsa, umutlarını ve arzularını da yiyerek onu bomboş bir yaşamla baş başa bırakabilir. Baku ayrıca gece uyumadan önce kişiyi kötü rüyalardan koruması için de çağrılabilir. Bugün bile, Japon çocuklarının başuçlarında Baku tılsımı saklaması yaygın olarak devam etmektedir.

Sculpture of Baku and Lion, Konnoh Hachimangu Shrine, Shibuya, Tokyo, Japan
Baku ve Aslan Heykeli, Konnoh Hachimangu Tapınağı, Shibuya, Tokyo, Japonya (Wikipedia)

Günümüzde Baku’nun birçok modern temsilini bulabilirsiniz. Zaman zaman Baku, geleneksel Chimera şeklinin aksine, tapir[4] hayvanı şeklinde temsil edilmektedir. 1984’te Oshii Mamoru[5]’nun, “Güzel Hayalperest”[6] anime filminde Baku, tapir olarak tasvir edilmiştir. Baku daha sonra ise, Pokemon anime serisinde Drowzee/Hypno ve Munna/Musharna karakterleriyle tapir gibi bir şekil almıştır ve popüler Digimon (sanal evcil canavar) serisinde de Bakumon ya da Tapirmon isminde Baku’yla benzerlik gösteren bir karater bulunur.

Kabusu engellemek ya da bitirmek amaçlı Baku’yu çağırabilme fikrinin, pek çok farklı kültürde ve farklı zaman dilimlerinde olması anlaşılabilir ve uykuda koruma sağlaması için tılsım kullanılması tarih boyunca yaygın bir özelliktir. Baku, kabustan korunmak için yıllardır sağlam bir figür olarak kaldı –hem Chimera hem de tapir şeklinde olmak üzere- ve görünüşe göre pek çok yıl daha böyle bir figür olarak kalmaya devam edecek.


 

Yazının orijinali:

https://www.ancient-origins.net/myths-legends-asia/baku-legend-dream-eater-002383


Editör: Serkan Alpkaya

Kaynakça

Baku – The Dream Eater – Hyakumonogatari. Available from:

Baku (spirit) – Princeton. Erişim:

https://www.princeton.edu/~achaney/tmve/wiki100k/docs/Baku_(spirit).html

Baku (spirit) – Wikipedia. Available from: http://en.wikipedia.org/wiki/Baku_(spirit)

Baku – Unknown Explorers. Available from: http://www.unknownexplorers.com/baku.php


[1] Muromachi dönemi veya Ashigaka dönemi, Japonya tarihinde 1336-1573 yılları arasında Ashikaga şogunluğunun iktidarını kapsayan dönemdir (edn)

[2] Çoğunlukla keçi, yılan ve aslan gibi hayvanların parçalarından oluşan Yunan mitolojisine ait bir canavar. (ç.n.)

[3] Japonların saygı amacıyla kullandığı eklerden biri de “-san” ekidir. (ç.n.)

[4] Domuza benzeyen otçul, memeli bir hayvan türü. (ç.n.)

[5] Efsanevi “Ghost In the Shell” animesinin yaratıcısı. (ç.n.)

[6]Urusei Yatsura 2: Beautiful Dreamer (ç.n.)

https://gorgondergisi.com/britanyali-cadilarin-kanli-tarihi/

https://gorgondergisi.com/tyromancypeynir-fali-peynirle-gelecegi-tahmin-etmek/

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir